Przymiotnik opisuje osobę lub rzecz
The explanation was clear.
Wyjaśnienie było jasne.
The soup smells good.
Zupa ładnie pachnie.
Cecha czy sposób działania
Przymiotnik czy przysłówek?
Przymiotnik opisuje osobę lub rzecz: The room is quiet. Przysłówek często opisuje sposób czynności: She closed the door quietly. O wyborze decyduje rola słowa w zdaniu, nie samo miejsce po czasowniku.
Zasada
Co opisuje brakujące słowo?
Przysłówek opisuje czynność
She explained it clearly.
Wyjaśniła to jasno.
He played the piano well.
Dobrze grał na pianinie.
Forma
Wiele przysłówków powstaje przez -ly
| Przymiotnik | Przysłówek | W zdaniu |
|---|---|---|
| quick | quickly | A quick reply. / She replied quickly. Szybka odpowiedź. / Odpowiedziała szybko. |
| careful | carefully | A careful driver. / He drives carefully. Ostrożny kierowca. / On prowadzi ostrożnie. |
| quiet | quietly | A quiet room. / They waited quietly. Cichy pokój. / Czekali w ciszy. |
| happy | happily | A happy child. / She smiled happily. Szczęśliwe dziecko. / Uśmiechnęła się radośnie. |
| easy | easily | An easy puzzle. / He solved it easily. Łatwa zagadka. / Łatwo ją rozwiązał. |
| good | well | A good musician. / She plays well. Dobry muzyk. / Ona dobrze gra. |
Czasowniki łączące
Po look, smell i feel też może stać przymiotnik
Jeżeli czasownik mówi, jaka jest rzecz lub osoba, użyj przymiotnika: The bread smells good, She looks tired, The instructions seem clear. Jeżeli naprawdę opisujesz sposób czynności, użyj przysłówka: She looked carefully at the map.
The soup smells good.
Zupa ma przyjemny zapach.
The dog smelled the bag carefully.
Pies dokładnie obwąchał torbę.
Zapamiętaj
Good / well i formy bez -ly
Good → well
She is a good singer, ale She sings well. Well bywa też przymiotnikiem w znaczeniu „zdrowy”: I feel well.
Fast i hard
A fast runner / She runs fast. A hard task / He works hard. Słowo hardly znaczy „prawie wcale”, nie „ciężko”.
Ta sama postać
Fast, hard, late i early
Przysłówek nie musi kończyć się na -ly. Te słowa zachowują tę samą postać jako przymiotniki i przysłówki. O funkcji decyduje całe zdanie.
| Przymiotnik: cecha | Przysłówek: czynność lub czas |
|---|---|
| This is a fast train. To szybki pociąg. | The rabbit can run fast. Królik potrafi szybko biegać. |
| That was a hard question. To było trudne pytanie. | They worked hard all day. Ciężko pracowali cały dzień. |
| The bus was late. Autobus był spóźniony. | The guests arrived late. Goście przybyli późno. |
| We caught an early flight. Polecieliśmy wczesnym lotem. | Sofia got up early. Sofia wstała wcześnie. |
Nie tworzymy tutaj fastly ani earlyly. Słowa hardly i lately istnieją, lecz mają inne znaczenie.
Dodatkowy zakres
Końcówka może zmienić znaczenie
Hard: z wysiłkiem
Nina trained hard for months.
Nina ciężko trenowała przez wiele miesięcy.
Hardly znaczy „prawie wcale”: I can hardly hear you. — Prawie cię nie słyszę. Hardly ever znaczy „prawie nigdy”. Nie dodawaj do tego drugiego przeczenia not lub never w takim standardowym zdaniu.
Late: późno
The ferry arrived an hour late.
Prom przybył z godzinnym opóźnieniem.
Lately znaczy „ostatnio”: Have you seen Oskar lately? — Czy widziałeś ostatnio Oskara? W tym znaczeniu pasuje również recently.
Well opisuje sposób czynności: Daniel can swim well. — Daniel potrafi dobrze pływać. Może też opisywać zdrowie: Grandpa is well again. — Dziadek znów czuje się dobrze. W podobnym kontekście zdrowia poprawne bywa też good; nie należy automatycznie uznawać go za błąd.
Wyrazy friendly, lovely, lonely są przymiotnikami mimo końcówki -ly. Porównaj: Our neighbour is a friendly person. — Nasz sąsiad jest przyjazną osobą. Elena spoke to us in a friendly way. — Elena rozmawiała z nami w przyjazny sposób. Nie tworzymy friendlyly; użyj całego wyrażenia in a friendly way / in a friendly manner.
Zapis i swobodna mowa
Model książkowy a inne poprawne użycia
W modelach uczymy standardowych quickly, slowly, carefully. W swobodnym języku spotkasz także formy bez -ly, np. move slow czy run quick. Nie wybieramy takich wariantów jako błędnych opcji ABCD w zadaniach o sposobie ruchu; wpisywanie przyjmuje slow i quick w odpowiednich przykładach. Nadal warto znać formy z -ly, szczególnie do starannego pisania.
Nie wybieraj formy wyłącznie na podstawie poprzedniego czasownika: smell może łączyć rzecz z cechą albo opisywać faktyczne wąchanie. W lekcji powyżej są obie sytuacje. Podobnie look może oznaczać „wyglądać” albo „patrzeć”.
Przymiotnik nie przyjmuje liczby mnogiej: a heavy box / heavy boxes — ciężkie pudełko / ciężkie pudełka. Końcówka -s należy tutaj do rzeczownika, nie do przymiotnika.
Praktyka
Zdecyduj, czy opisujesz rzecz, czy czynność
Źródła
Książki i wzór ćwiczeń
Zakres i prostotę przykładów oparto na Essential Grammar in Use, Third Edition, Units 85–86 oraz części o przymiotnikach i przysłówkach w Supplementary Exercises, Second Edition. Uzupełnienie: Grammar in Use, Fourth Edition, Units 100–101. Zdania w nowych bankach są autorskie. Praktyka to krótkie luki i wybór formy, podobnie jak w ćwiczeniu Perfect English Grammar. Dodatkowe objaśnienia: przymiotniki i przysłówki w PEG.
Dodatkowa praktyka
Polecane ćwiczenia z innych stron
Poćwicz ten temat także z Perfect English Grammar. Wybierz ćwiczenie online lub arkusz PDF.
Materiały są w języku angielskim. Linki otwierają stronę Perfect English Grammar w nowej karcie.