Kolejność dwóch wydarzeń w przeszłości pokazana przez historię Mai: najpierw spakowała zadanie, potem weszła do klasy, w której lekcja już się zaczęła.
Maja najpierw spakowała zadanie do plecaka. To wydarzyło się przed wyjściem z domu i przed lekcją.
Maja had packed her homework before she left home.
Krok 2
Maja przyszła później
Maja weszła do klasy później. Lekcja zaczęła się wcześniej, dlatego had already started wyraźnie pokazuje wcześniejszy początek lekcji.
When Maja arrived, the lesson had already started.
Krok 3
Skutek w przeszłości
W klasie Maja była spokojna, bo wcześniej przygotowała zadanie. Past Perfect wyjaśnia przyczynę tej sytuacji.
Maja was relieved because she had packed her homework.
Krok 4
Oś czasu
Past Perfect nie zastępuje Past Simple. Pomaga tylko zaznaczyć, że jedna rzecz wydarzyła się jeszcze wcześniej.
Maja arrived and showed her notebook. She had packed it at home.
Konstrukcja
Jak wyglądają oba czasy obok siebie?
Past Simple
Twierdzenie: kolejny krok
Osoba + II forma
Opowiadamy o zdarzeniu lub kolejnych krokach.
Maja arrived and showed her notebook.
Tom came home. Then he ate dinner.
Then = potem. Czynność w luce jest następnym krokiem.
Past Perfect
Twierdzenie: już wcześniej
Osoba + had + III forma
Patrzymy z przeszłej chwili na wcześniejszy etap.
When Maja arrived, the lesson had already started.
When Tom arrived, Jenny had already written the letter.
Already = już. Had already + III forma pokazuje wcześniejszy rezultat.
Past Simple
Pytanie i przeczenie
Did + osoba + czasownik?
Po did/didn’t czasownik wraca do formy podstawowej.
What did Tom do next?
Tom didn’t go out yesterday.
Przeczenie: osoba + didn’t + czasownik. Bez went po didn’t.
Past Perfect
Pytanie i przeczenie
Had + osoba + III forma?
Had stoi przed osobą w pytaniu; III forma zostaje.
Had Tom finished before the lesson began?
Tom hadn’t finished when the lesson began.
Przeczenie: osoba + hadn’t + III forma. Had not = hadn’t.
Kolejność
When: wtedy czy już wcześniej?
Past Simple — wtedy / potem
When Maja arrived, the lesson started.
Maja przyszła, a lekcja zaczęła się wtedy lub zaraz potem. Początek lekcji jest kolejnym zdarzeniem.
Past Perfect — już wcześniej
When Maja arrived, the lesson had already started.
Najpierw zaczęła się lekcja, potem przyszła Maja. Gdy przyszła, lekcja już trwała.
Wcześniejszy etap
Wchodzimy w historię i spoglądamy wcześniej
Rezultat obecny w przeszłości
When Tom arrived, Jenny had already written the letter. It was ready.
Tom przychodzi i widzi gotowy list. Jenny napisała go wcześniej.
Przyczyna przeszłej sytuacji
Maja was relieved because she had packed her homework.
Maja była spokojna w klasie: zadanie było wcześniej spakowane. Nie mówimy o skutku teraz.
Tom was hungry because he hadn’t eaten breakfast. Tom był głodny, bo nie zjadł śniadania. Hadn’t eaten pokazuje brak wcześniejszego posiłku. To nie znaczy, że potem też nic nie zjadł.
Past Simple
Opowiadamy zdarzenia po kolei
Maja got up, packed her bag and left home. Maja wstała, spakowała torbę i wyszła. Kolejne kroki mają Past Simple.
Tom came home. Then he ate dinner. Tom wrócił. Potem zjadł obiad. Then = potem; opisujemy nowy krok.
Jenny bought a book yesterday. Jenny kupiła wczoraj książkę. Opowiadamy jedno zdarzenie bez dodatkowego późniejszego punktu, z którego cofamy się wcześniej.
Dwie poprawne możliwości
Before i after mogą dopuścić oba czasy
Past Simple
Tom finished his homework before the lesson began.
Tom skończył pracę przed lekcją. Before samo ustala kolejność.
Past Perfect
Tom had finished his homework before the lesson began.
Ten sam porządek zdarzeń. Had dodatkowo podkreśla wcześniejszy rezultat.
Tak samo: After Jenny ate lunch, she went home. / After Jenny had eaten lunch, she went home. Obie wersje mogą być poprawne.
Pytania, przyczyny i already
Had Tom finished before the lesson began? pyta o wcześniejszy rezultat. Did Tom finish before the lesson began? pyta o samo wydarzenie. Before już ustala kolejność, więc obie wersje mogą pasować.
Tom was hungry because he hadn’t eaten breakfast. i Tom was hungry because he didn’t eat breakfast. mogą wyjaśniać tę samą przyczynę. Had wyraźniej ustawia ją wcześniej.
Already pojawia się także z Past Simple, szczególnie w amerykańskim angielskim. Nie traktujemy każdej takiej formy jako błędu. W naszych podstawowych przykładach had already + III forma jest wzorem wyraźnego pokazania wcześniejszego rezultatu.
II i III forma
Write → wrote → written
Past Simple: II forma
eat → ate write → wrote do → did go → went
Jenny wrote a letter yesterday. W twierdzeniu forma jest taka sama dla wszystkich osób.
Past Perfect: had + III forma
eat → eaten write → written do → done go → gone
Jenny had written the letter. Had też jest takie samo dla wszystkich osób.
Regularne czasowniki często mają taki sam zapis obu form: finish → finished → finished. Read → read → read: II i III forma mają wymowę /red/. Różnicę między czasami pokazuje wtedy obecność had.
Skróty
Didn’t i hadn’t
Did not = didn’t
Tom didn’t go out yesterday. Tom nie wyszedł wczoraj.
Po didn’t: go, nie went.
Had not = hadn’t
Tom hadn’t finished when the lesson began. Tom nie miał skończonej pracy, gdy zaczęła się lekcja.
Po hadn’t: III forma finished.
She had written = she’d written. Pełna forma i skrót są równoważne. ’D może też oznaczać would; przy I’d read sama pisownia read nie rozstrzyga — potrzebujemy kontekstu.
Dialogi
Nie kopiujemy czasu z pytania
A: Was Tom hungry when you arrived? B: No, he had already eaten dinner.
A pyta o sytuację w chwili przyjazdu. B wyjaśnia wcześniejszy obiad. Pytanie ma was, odpowiedź może mieć had eaten.
A: What did Tom do next? B: He went home.
Next = potem. Odpowiedź opowiada kolejny krok w Past Simple.
Słówka czasu
Then, next, already i before
Then / next — potem: następny krok. Yesterday / last night — wczoraj / wczoraj wieczorem: przeszły czas. Already — już: wynik był gotowy. Before / after — przed / po: kolejność. By the time — zanim / w chwili gdy: punkt odniesienia.
Typowe błędy
Poprawna forma i kolejność
Niepoprawnie
had wrote
Poprawnie
had written
Write ma III formę written po had.
Niepoprawnie
didn’t went
Poprawnie
didn’t go
Po didn’t używamy formy podstawowej.
Niepoprawnie
Did Jenny bought a book?
Poprawnie
Did Jenny buy a book?
Did stoi przed osobą, a buy jest bez formy przeszłej.
