Czasy teraźniejsze

Present Perfect Continuous

Mówimy, od jak dawna wykonujemy czynność, która zaczęła się wcześniej i trwa do teraz. Tom has been running for ten minutes. — Tom biega od dziesięciu minut.

Znaczenie

Teraz czy od jak dawna?

Co dzieje się teraz?

I am reading now.
Teraz czytam.

Present Continuous pokazuje czynność teraz.

Jak długo trwa do teraz?

I have been reading for twenty minutes.
Czytam od dwudziestu minut.

Present Perfect Continuous pokazuje trwanie od wcześniejszego momentu do teraz.

Konstrukcja

Jak budujemy Present Perfect Continuous?

Twierdzenie

Have/has + been + -ing

osoba + have / has + been + czasownik z -ing

I have been reading for twenty minutes. — Czytam od dwudziestu minut.

Tom has been running for ten minutes. — Tom biega od dziesięciu minut.

Tom to he, więc has. Been jest takie samo dla każdej osoby. Run → running: podwajamy n.

Przeczenie

Dodaj not po have/has

osoba + have / has + not + been + czasownik z -ing

She has not been playing tennis this week. — Ona w tym tygodniu nie gra w tenisa.

We haven’t been watching TV lately. — Ostatnio nie oglądamy telewizji.

She wymaga has not (= hasn’t), we wymaga have not (= haven’t). Been i czasownik z -ing zostają.

Pytanie tak/nie

Have/has przed osobą

have / has + osoba + been + czasownik z -ing

Have you been reading since breakfast? — Czy czytasz od śniadania?

Has Tom been running for ten minutes? — Czy Tom biega od dziesięciu minut?

Have/has przesuwamy przed osobę. Nie dodajemy do/does. Been pozostaje po osobie.

Od jak dawna?

How long na początku

How long + have / has + osoba + been + czasownik z -ing

How long have you been learning English? — Od jak dawna uczysz się angielskiego?

How long has Jenny been writing? — Od jak dawna Jenny pisze?

How long pyta o długość trwania do teraz. Potem have/has, osoba, been i czasownik z -ing. Jenny to she, więc has.

Dobór formy

Zmienia się have/has; been pozostaje takie samo

I / you / we / they → have been

I have been reading.
You have been reading.
We have been reading.
They have been reading.

He / she / it → has been

He has been reading.
She has been reading.
It has been raining.

Tom → he. Jenny → she.
Tom and Jenny → they.

You może oznaczać „ty” lub „wy”; w obu przypadkach have. Been nie zmieniamy na was/were ani being.

Trwanie

How long, for i since

For — jak długo?

I have been waiting for ten minutes.
Czekam od dziesięciu minut.

For ten minutes — od dziesięciu minut.
For an hour — od godziny.
For four months — od czterech miesięcy.

Since — od kiedy?

Jenny has been writing since breakfast.
Jenny pisze od śniadania.

Since breakfast — od śniadania.
Since 8 a.m. — od 8:00.
Since Monday — od poniedziałku.

How long — od jak dawna?

How long have you been waiting?
For ten minutes.

Pytanie dotyczy długości czekania do teraz. Odpowiedź podaje czas, przez który czekamy.

Cały okres do teraz

It has been raining all morning.
Pada przez cały poranek.

All morning — przez cały poranek.
Lately — ostatnio.

Pisownia

Ta sama końcówka -ing jak w Present Continuous

Dodaj -ing

read → reading
work → working
play → playing

Usuń końcowe e

make → making
write → writing

Nie makeing ani writeing.

Podwój końcową spółgłoskę

run → running
swim → swimming

Nie runing ani swiming.

She has been making a kite for an hour. — Ona robi latawiec od godziny. Po been potrzebujemy making, nie make ani made.

Skróty

Skracamy have/has; been i -ing zostają

Twierdzenie

I have → I’ve
You have → You’ve
We have → We’ve
They have → They’ve
He has → He’s
She has → She’s
It has → It’s

She has been reading.
= She’s been reading.

Przeczenie — dwa poprawne skróty

She has not been reading.
= She hasn’t been reading.
= She’s not been reading.

I have not been waiting.
= I haven’t been waiting.
= I’ve not been waiting.

Dialog

Powtórz have/has, bez been i -ing

You → I

A: Have you been reading since breakfast?
B: Yes, I have.
B: No, I haven’t.

Ktoś pyta Ciebie, więc odpowiadasz o sobie: I.

Tom → he

A: Has Tom been running for ten minutes?
B: Yes, he has.
B: No, he hasn’t.

Znaczenie

Nie każdy czasownik potrzebuje Continuous

I have been learning English for four months. — Uczę się angielskiego od czterech miesięcy. Opisujemy wykonywanie czynności.

I have known Tom for two years. — Znam Toma od dwóch lat. Know w tym znaczeniu opisuje stan, więc używamy Present Perfect Simple; nie have been knowing.

She has had this bike for two years. — Ona ma ten rower od dwóch lat. Posiadanie to tutaj stan, nie czynność z -ing.

Uwaga

Nie pomijaj have/has, been ani -ing

Have czy has?

Tom has been running.
Tom to he, więc has, nie have.

Been musi zostać

I have been reading.
Nie I have reading.

Po been jest -ing

She has been writing.
Nie She has been write ani written.

W pytaniu have/has przed osobą

How long has Tom been running?
Nie How long Tom has been running?

Praktyka

Ćwiczenia do Present Perfect Continuous

Kolejność

Co dalej po Present Perfect Continuous?