Zapisz się
Porównania czasów
Tom has written three letters. — Tom napisał trzy listy. Są gotowe. Tom has been writing a letter for an hour. — Tom pisze list od godziny. Jeszcze go nie skończył. Przeczytaj całe zdanie: liczy się wynik, trwająca czynność albo stan.
Historia Mai
Maja uczy się przy biurku. Najpierw opowiada, od jak dawna pracuje, potem pokazuje gotowe zadania. Po całym popołudniu robi przerwę i liczy skończone ćwiczenia.
Maja nadal się uczy. W tym momencie mówi o czasie wykonywania czynności, a nie o liczbie zrobionych zadań.
Maja has been studying for two hours.
She is still studying.
Maja uczy się od dwóch godzin. Nadal się uczy.
Has been studying podkreśla trwanie nauki. Still studying potwierdza, że w tej scenie czynność się nie skończyła.
Maja pokazuje pięć rozwiązanych ćwiczeń. Wszystkie te zadania są skończone, nawet jeśli Maja planuje jeszcze dalszą naukę.
Maja has done five exercises.
They are all finished.
Maja zrobiła pięć ćwiczeń. Wszystkie są skończone.
Has done pokazuje liczbę gotowych zadań. Done jest III formą do. Nie oznacza to, że skończyła całą naukę na dziś.
Po całym popołudniu Maja zrobiła przerwę. Jest zmęczona i mówi o swoim długim wysiłku.
Maja is tired.
She has been studying all afternoon.
Maja jest zmęczona. Uczyła się przez całe popołudnie.
Continuous może opisywać także niedawno zakończoną czynność. W tej relacji podkreślamy długą naukę. Samo zmęczenie nie wybiera czasu gramatycznego.
Na koniec Maja liczy stos gotowych ćwiczeń. Tym razem pytamy o liczbę ukończonych zadań, a nie o czas pracy.
How many exercises has Maja done?
She has done ten.
Ile ćwiczeń Maja zrobiła? Zrobiła dziesięć.
W tej scenie liczymy gotowe zadania, więc has done. Kontekst potwierdza ukończenie — nie wybieramy czasu po samych słowach how many.
Znaczenie
I have read this book. I have finished it.
Przeczytałem tę książkę. Skończyłem ją.
I have been reading this book all morning. I am only on page ten.
Czytam tę książkę przez cały poranek. Jestem dopiero na dziesiątej stronie.
Read w Simple to III forma. Reading w Continuous pokazuje wykonywanie czynności. Dalsze zdania wyraźnie odróżniają gotowy wynik od pracy w toku.
Konstrukcja
Simple
osoba + have / has + III forma
Tom has written three letters. They are all ready.
Continuous
osoba + have / has + been + czasownik z -ing
Tom has been writing a letter for an hour. It is not finished.
Tom to he, więc has. Write → written w Simple; write → writing w Continuous. Nie kończymy wyboru po samym słowie for — sprawdzamy znaczenie.
Simple
osoba + have / has + not + III forma
Tom has not written the letter yet.
Continuous
osoba + have / has + not + been + czasownik z -ing
Tom has not been writing letters lately.
W pierwszym zdaniu nie ma jeszcze gotowego listu. W drugim Tom ostatnio nie wykonuje tej czynności. W zadaniach na przeczenia have/has not, a czasem także been, są już podane — wstawiamy tylko brakującą formę czasownika.
Simple
have / has + osoba + III forma
Has Jenny made the cake? Is it ready?
Continuous
have / has + osoba + been + czasownik z -ing
Has Jenny been making the cake all morning?
W obu pytaniach have/has stoi przed osobą. W Simple po osobie jest III forma; w Continuous been + -ing. Nie dodajemy do/does.
Simple
How many… + have / has + osoba + III forma
How many letters has Tom written today?
Continuous
How long + have / has + osoba + been + czasownik z -ing
How long has Tom been writing this letter?
How many pyta tutaj o liczbę gotowych listów. How long w drugim przykładzie pyta o czas pracy nad listem. Przy stanach, np. know, How long łączy się z Simple.
Simple
Mum has cooked dinner. It is ready to eat.
Mama ugotowała obiad. Jest gotowy do zjedzenia.
You have drawn two pictures today. Both are finished.
Narysowałeś dzisiaj dwa obrazki. Oba są skończone.
Have/has + III forma. Cook → cooked, draw → drawn. Today i so far mogą opisywać okres do teraz; tutaj ważny jest ukończony wynik.
Continuous
Jenny has been painting the door for an hour. It is only half finished.
Jenny maluje drzwi od godziny. Są skończone dopiero w połowie.
We have been making a cake for an hour. It is not ready yet.
Robimy ciasto od godziny. Jeszcze nie jest gotowe.
Pytania
How many pictures have we drawn today?
Ile obrazków narysowaliśmy dzisiaj?
Liczymy ukończone obrazki, więc have we drawn.
How long have we been drawing this picture?
Od jak dawna rysujemy ten obrazek?
Pytamy o czas pracy nad obrazkiem, więc have we been drawing.
Po How many podajemy rzecz, np. pictures albo letters. Potem have/has i osoba. How long pyta o trwanie, ale samo nie wymusza Continuous: stany mają inną konstrukcję.
Stany
How long have you known Tom?
Od jak dawna znasz Toma?
Know opisuje tu stan, więc known. Nie been knowing.
How long has she had this bike?
Od jak dawna ona ma ten rower?
Posiadanie to tutaj stan: has had, nie has been having.
We have been friends for three years.
Jesteśmy przyjaciółmi od trzech lat.
To Simple: III forma be to been. Nie ma czynności z -ing.
Dialog
A: How many letters has Tom written today?
B: Three. They are all ready.
B podaje liczbę gotowych listów. Simple.
A: How long has Tom been writing this letter?
B: For twenty minutes. He is still writing.
B podaje czas i potwierdza dalsze pisanie. Continuous.
Uwaga
For, since i How long nie wybierają automatycznie Continuous. Znamy kogoś, mamy rzecz lub jesteśmy przyjaciółmi — wtedy w tych znaczeniach używamy Simple.
Sama liczba też nie jest pełną regułą. W naszych przykładach dalsze zdanie potwierdza, że policzone rzeczy są gotowe. Z kolei trwająca praca ma wyraźną informację, że nie jest skończona.
Zmęczenie też nie wystarcza samo w sobie. Może wynikać z długiej czynności albo z ukończonej pracy. Czytaj całe zdanie.
Formy
Has written, nie has wrote.
Has drawn, nie has drew.
Have read, nie have readed.
Has been writing, nie has writing ani has been write.
Write → writing, make → making.
Have not = haven’t.
Has not = hasn’t.
Tom hasn’t written.
Tom hasn’t been writing.
Been i forma czasownika pozostają na swoim miejscu.
Jeśli chcesz przećwiczyć samą odmianę, wróć do Present Perfect Simple albo Present Perfect Continuous.
Praktyka
Dodatkowa praktyka
Poćwicz ten temat także z Perfect English Grammar. Wybierz ćwiczenie online lub arkusz PDF.
Materiały są w języku angielskim. Linki otwierają stronę Perfect English Grammar w nowej karcie.
Kolejność