Czasy teraźniejsze

Present Simple

Podstawowy czas teraźniejszy w angielskim. Używamy go do rutyny, zwyczajów, stałych faktów, opinii, stanów i harmonogramów.

Konstrukcja

Jak budujemy Present Simple?

Work oznacza „pracować”. Porównaj, kiedy dodajemy końcówkę, a kiedy czasownik zostaje bez niej.

Zdanie twierdzące

Twierdzenie

osoba + czasownik + -s / -es dla he/she/it + reszta zdania

I / you / we / they → work
He / she / it → works — tutaj dodajemy końcówkę. Zasady -s/-es/-ies znajdziesz poniżej.

I work at home. — Pracuję w domu.

Tom works in a cafe. — Tom pracuje w kawiarni.

Tom to jedna osoba (he), dlatego works. Nie dodajemy tu am/is/are: „I work”, nie „I am work”.

Pytanie tak/nie

Pytanie

Do / Does + osoba + czasownik bez końcówki + reszta zdania?

Do dla I/you/we/they; does dla he/she/it. Stawiamy je przed osobą.

Do you work at home? — Czy pracujesz w domu?

Does Tom work in a cafe? — Czy Tom pracuje w kawiarni?

Tom wymaga does. Po nim używamy work, nie „works”. Na takie pytanie można odpowiedzieć krótko: Yes, he does / No, he doesn't.

Zdanie przeczące

Przeczenie

osoba + don't / doesn't + czasownik bez końcówki + reszta zdania

Don't dla I/you/we/they; doesn't dla he/she/it. Potem czasownik zostaje w formie podstawowej.

I don't work on Sundays. — Nie pracuję w niedziele.

Tom doesn't work on Sundays. — Tom nie pracuje w niedziele.

Po doesn't zostaje work, bez -s. Pełne do not / does not znaczą to samo — zobacz skróty.

Pytanie o informację

Pytanie szczegółowe

słowo pytające + do / does + osoba + czasownik bez końcówki + reszta zdania?

Dodajemy słowo pytające przed zwykłym pytaniem: where = gdzie, when = kiedy, what time = o której godzinie.

Where does Tom work? — Gdzie Tom pracuje?

When do you work? — Kiedy pracujesz?

Najpierw informacja, o którą pytamy, potem do/does, osoba i czasownik. Odpowiadamy konkretnie, np. In a cafe lub On Mondays, a nie samym „Yes/No”.

Skróty

Do not = don't; does not = doesn't

I / you / we / they

I do not like milk. = I don't like milk.

Oba zdania znaczą „Nie lubię mleka”. „Do not” skracamy do „don't”; apostrof zastępuje pominięte „o” w „not”.

He / she / it

She does not play football. = She doesn't play football.

Oba zdania znaczą „Ona nie gra w piłkę nożną”. „Does not” skracamy do „doesn't”. Czasownik „play” pozostaje bez końcówki.

Krótkie odpowiedzi

Yes/No + osoba + do/does

Gdy pytanie jest do Ciebie

Do you like apples? — Yes, I do. / No, I don't.

Odpowiadasz o sobie, więc „you” zmienia się na „I”. Z „I” używamy „do”. Po „No” potrzebujemy przeczenia „don't” (= „do not”). Gdy pytanie jest do całej grupy, możliwe jest „Yes, we do”. W ćwiczeniu osoba jest już podana w odpowiedzi.

Gdy rozmówca pyta o siebie

Do I need a pen? — Yes, you do. / No, you don't.

Rozmówca używa „I”, a Ty zwracasz się do niego jako „you”. Dlatego „you do”, nie „you does”.

Gdy pytanie dotyczy innej osoby

Does Jenny have a bike? — Yes, she does. / No, she doesn't.

„She” zastępuje Jenny. Z „she” wybieramy „does”. Po „No” dodajemy „not” i możemy skrócić do „doesn't”. Nie powtarzamy całej czynności „have a bike”.

Pisownia

Jak zmienić czasownik dla he/she/it?

Najczęściej dodaj -s

read → reads, work → works, sleep → sleeps

She reads a book before bed. „She” oznacza „ona”, więc dodajemy -s do „read”. Zdanie znaczy: „Ona czyta książkę przed snem”.

-ch, -sh, -s, -x: dodaj -es

watch → watches, wash → washes, miss → misses, fix → fixes

Mum watches TV in the evening. Mama to jedna osoba (she). „Watch” kończy się na -ch, więc wybieramy „watches”, nie „watchs”.

Spółgłoska + y: zamień y na ies

study → studies, carry → carries, fly → flies

Tom carries a bag to school. Tom to jedna osoba (he). Przed „y” w „carry” jest spółgłoska „r”, więc usuwamy „y” i dodajemy „ies”.

Samogłoska + y: zostaw y i dodaj -s

play → plays, buy → buys

He plays football on Saturdays. „He” oznacza „on”. Przed „y” w „play” jest samogłoska „a”, więc dopisujemy samo -s: „plays”, nie „plaies”.

Zapamiętaj te formy

go → goes, do → does, have → has

She has a blue bike. „She” oznacza „ona”, więc „have” zmienia się na „has”. Nie piszemy „haves”. He does his homework. Tu „does” oznacza „odrabia”, jako forma czasownika „do”.

Użycie

Kiedy używamy Present Simple?

Zwyczaje i rutyna

Rzeczy, które robimy regularnie albo powtarzalnie.

I get up at seven.

Stałe fakty

Prawdy ogólne i informacje, które są zwykle stałe.

Water boils at 100 degrees.

Opinie, uczucia i stany

Czasowniki typu like, love, know, want, understand.

She likes English.

Rozkłady i harmonogramy

Godziny lekcji, pociągów, seansów i planów stałych.

The train leaves at 8:15.

Sygnały czasu

Słówka charakterystyczne

always usually often sometimes rarely / seldom hardly ever never every day every week on Mondays once a week twice a month

Sprawdź dlaczego

Typowe błędy w twierdzeniach

Błąd

I plays football.

Poprawnie

I play football. Z „I” używamy formy podstawowej „play”, bez -s.

Błąd

She work in a shop.

Poprawnie

She works in a shop. „She” wymaga końcówki -s w twierdzeniu.

Błąd

Tom and Jenny plays.

Poprawnie

Tom and Jenny play. To dwie osoby, czyli „they”. Dlatego „play”, bez -s.

Błąd

She watchs TV.

Poprawnie

She watches TV. Po -ch dodajemy -es, nie samo -s.

Błąd

He studys English.

Poprawnie

He studies English. W „study” przed y jest spółgłoska: y zmienia się na ies.

Błąd

I am work at home.

Poprawnie

I work at home. W tym twierdzeniu Present Simple potrzebujemy samego czasownika „work”, bez „am”.

Praktyka

Ćwiczenia do Present Simple