Przedimki

Articles: a, an, the

Maja zauważa, że w angielskim nie wystarczy powiedzieć samo book albo apple. Czasem trzeba dodać a, an, the, a czasem nie dodaje się nic. Wszystko zależy od tego, czy mówimy o jednej rzeczy, konkretnej rzeczy czy o czymś ogólnie.

Historia Mai

Maja najpierw wprowadza rzecz, potem mówi o konkretnej

Rysunkowa Maja trzyma zeszyt i jabłko wyjęte z plecaka
A / an

Pierwsza wzmianka o jednej rzeczy

Maja wyciąga z plecaka jeden zeszyt i jedno jabłko. Nikt wcześniej o nich nie mówił, więc używa a albo an.

Maja has a notebook.

She has an apple.

Rysunkowa Maja wskazuje konkretny fioletowy zeszyt na ławce
The

Konkretny przedmiot, który już znamy

Po chwili Maja wskazuje ten sam zeszyt. To nie jest już jakikolwiek zeszyt, tylko konkretny, znany przedmiot.

The notebook is on the desk.

The apple is in her bag.

Rysunkowa Maja przy półce z książkami i wodą w klasie
Brak przedimka

Ogólnie: książki, woda, muzyka, angielski

Kiedy Maja mówi o rzeczach ogólnie, często nie używa żadnego przedimka. Dotyczy to liczby mnogiej i rzeczowników niepoliczalnych.

Books help students learn.

Water is important.

Rysunkowa Maja w klasie z oknem, słońcem, globusem i instrumentem muzycznym
Stałe użycia

The sun, at school, play the guitar

Niektóre miejsca i wyrażenia mają stałe wzorce. Mówimy the sun, ale zwykle at school. Mówimy też play the guitar.

The sun is bright today.

Maja is at school.

Najpierw znaczenie

Jedna z wielu, ta konkretna czy ogólnie?

W polskim często wystarcza samo „książka”. W angielskim przedimek podpowiada rozmówcy, jak ją rozumieć. Najpierw ustal znaczenie, a dopiero potem wybierz formę.

A / an

Jedna z wielu

a / an + jedna policzalna rzecz

Wprowadzamy jedną rzecz lub osobę, bez wskazywania, którą rozmówca ma rozpoznać.

I need a pen. Any pen will do.
Potrzebuję długopisu. Dowolny będzie dobry.

Mila is an engineer.
Mila jest inżynierką. Podajemy jej zawód.

The

Wiadomo, o którą chodzi

the + rozpoznawalna rzecz / grupa / porcja

Rozmówca potrafi rozpoznać rzecz dzięki wcześniejszemu zdaniu albo sytuacji.

I found a pen. The pen is blue.
Znalazłem długopis. Ten długopis jest niebieski.

There is one window. Open the window.
Jest jedno okno. Otwórz to okno.

Bez przedimka

Ogólna kategoria

liczba mnoga / niepoliczalne + znaczenie ogólne

Mówimy o całej kategorii, nie o wskazanych rzeczach lub konkretnej porcji.

Books can teach us a lot.
Książki mogą nas wiele nauczyć.

Water is essential for life.
Woda jest niezbędna do życia.

Jedna rzecz lub osoba

A czy an? Liczy się dźwięk

A/an stawiamy przy policzalnym rzeczowniku w liczbie pojedynczej. Nazwa zawodu też jest takim rzeczownikiem: She’s a nurse. — Ona jest pielęgniarką. Przedimek zostaje również w pytaniu i przeczeniu: Is she a nurse? / She isn’t a nurse.

A

Pierwszy dźwięk: spółgłoska

a + dźwięk spółgłoski

Sprawdź wymowę pierwszego słowa bezpośrednio po luce.

a book · a red apple
book i red zaczynają się spółgłoską.

a university · a uniform · a useful tool
Na początku słyszymy /j/, jak polskie „j”.

a one-way ticket · a European city
One zaczyna się /w/, European zaczyna się /j/.

An

Pierwszy dźwięk: samogłoska

an + dźwięk samogłoski

Nie wystarczy sprawdzić pierwszej litery rzeczownika.

an apple · an old bike
Apple i old zaczynają się samogłoską.

an hour · an honest answer
H jest nieme: wymawiane słowo zaczyna się samogłoską.

an engineer · an English book
Engineer i English zaczynają się samogłoską.

Nie z liczbą mnogą

a book → books, nie „a books”. A/an oznacza jedną policzalną rzecz.

Nie z substancją używaną niepoliczalnie

water, ale a glass of water. Jedną policzalną rzeczą jest glass. Podobnie: information → a piece of information.

Rzecz rozpoznawalna

The: rozmówca wie, o co chodzi

Powrót do rzeczy

Najpierw wprowadzamy, potem wskazujemy

a / an → the

The wraca do tej samej rzeczy, nie do kolejnego egzemplarza.

I bought a bag. The bag is green.
Kupiłem torbę. Ta torba jest zielona.

We saw an owl. The owl was asleep.
Zobaczyliśmy sowę. Ta sowa spała.

Sytuacja wskazuje

The może pojawić się od razu

the + rzecz rozpoznawalna z sytuacji

Nie trzeba wcześniej wypowiedzieć nazwy, jeśli wiadomo, o którą rzecz chodzi.

There’s only one door. Close the door.
Są tylko jedne drzwi. Zamknij je.

There are three bags. Take the bag with your name.
Są trzy torby. Weź tę ze swoim imieniem.

Jedyny w danym kontekście

The sun, the fastest runner

the + jednoznaczny wybór

The pojawia się też przy znanych wyjątkowych obiektach oraz stopniu najwyższym.

The sun is shining.
Świeci słońce — wiadomo, które mamy na myśli.

Of these five runners, Eva is the fastest.
Spośród tych pięciorga biegaczy Eva jest najszybsza.

Ogólnie czy konkretnie?

Books i the books. Water i the water.

Ogólnie

Bez przedimka

kategoria / substancja ogólnie

Ogólna liczba mnoga oraz niepoliczalne rzeczowniki w znaczeniu ogólnym są bez przedimka.

Dogs need exercise.
Psy ogólnie potrzebują ruchu.

Music helps people relax.
Muzyka jako zjawisko pomaga się odprężyć.

Milk contains calcium.
Mleko ogólnie zawiera wapń.

Konkretnie

The także z liczbą mnogą i niepoliczalnymi

the + określona grupa / porcja

Gdy wiadomo, które rzeczy lub którą porcję mamy na myśli, używamy the.

These are my dogs. The dogs are asleep.
To moje psy. Te psy śpią.

I switched on the radio. The music is loud.
Włączyłem radio. Ta muzyka jest głośna.

Don’t drink the milk in this bottle.
Nie pij mleka z tej butelki — konkretnej porcji.

Codzienne wyrażenia

Nazwy, miejsca i inne określenia

Języki i sporty

Zwykle bez przedimka

speak English · play tennis

Zapamiętuj całe wyrażenia. Nie dodawaj przedimka tylko dlatego, że polski rzeczownik może oznaczać jedną rzecz.

We learn English.
Uczymy się angielskiego.

They play football.
Oni grają w piłkę nożną.

I have breakfast at seven.
Jem śniadanie o siódmej.

Miejsce i czynność

At school, ale outside the school

at school · at home · go to bed

At school oznacza bycie w szkole jako uczeń, go to bed — pójście spać. The może wskazać konkretny budynek lub przedmiot.

Leo is at school. Mum is outside the school.
Leo jest na zajęciach. Mama stoi przed budynkiem jego szkoły.

I’m going to bed. The cat is on the bed.
Idę spać. Kot jest na konkretnym łóżku.

I go to work by bus.
Jeżdżę do pracy autobusem.

Już jest określenie

My, your, this, our

my / your / this + rzeczownik

Takie określenie zajmuje miejsce przedimka. Nie dokładamy przed nim a/an/the.

This is my bag.
To moja torba, nie „the my bag”.

Are these your keys?
Czy to twoje klucze?

I’d like this apple.
Chciałbym to jabłko, nie „a this apple”.

Nazwy geograficzne

Poland, ale the United Kingdom

nazwa + jej utrwalona forma

Wiele nazw miast i państw nie ma przedimka. Niektóre nazwy państw występują z the.

in Poland · in France · in London
Zwykłe nazwy bez przedimka.

in the United Kingdom · in the United States
Te nazwy mają the.

in the Netherlands
Tę nazwę też zapamiętujemy z the.

Sprawdź swój tok myślenia

Nie zgaduj po pierwszej literze lub samej końcówce

„An university”?

A university: słyszymy /j/. Odwrotnie: an hour, bo h jest nieme.

„She is doctor”?

She’s a doctor. Nazwa zawodu w liczbie pojedynczej potrzebuje tutaj a/an.

„The water” zawsze błędne?

Nie. The water in my glass is warm. oznacza konkretną porcję. Water is essential. mówi o wodzie ogólnie.

„I bought a book” czy „the book”?

Oba są możliwe w odpowiedniej sytuacji. A book wprowadza jedną książkę; the book zakłada, że rozmówca wie, o którą chodzi. Dlatego czytaj cały kontekst zadania.

Układ i poziom: Essential Grammar in Use (wyd. 3, działy 65–73), Essential Grammar in Use Supplementary Exercises (wyd. 2, ćwiczenia 133–136) i English Grammar in Use (wyd. 4, działy 72–78). Przykłady w naszych ćwiczeniach są autorskie.

Praktyka

Ćwiczenia do przedimków

Propozycja kolejności

Co dalej po przedimkach?