Zapisz się
In, on, at, to, for
Maja widzi, że przyimki nie tłumaczą się jeden do jednego. In, on i at mogą mówić o miejscu albo czasie, a to, from, for i since zmieniają sens całej informacji.
Historia Mai
Maja widzi piórnik w plecaku, zeszyt na biurku i stoi przy drzwiach. W takich sytuacjach wybór zależy od relacji przestrzennej.
The pencil case is in the bag.
The notebook is on the desk.
Maja is at the door.
Kalendarz i zegar pomagają Mai rozdzielić czas. Miesiące, lata i pory dnia najczęściej łączą się z in, dni z on, a godziny z at.
in July, in the morning
on Monday, on my birthday
at five o'clock, at night
Kiedy Maja idzie z korytarza do klasy, przyimek opisuje ruch, nie samo miejsce. To osobna decyzja niż przy in/on/at.
Maja is going to the classroom.
She is coming from the hallway.
She is walking into the room.
Niektóre przyimki najlepiej zapamiętać w całych zwrotach. Wtedy łatwiej odróżnić czas trwania, punkt startu, termin i sposób wykonania.
for two hours, since Monday
by Friday, with a pencil, without help
Gdzie?
Przyimek łączy się z całym wyrażeniem. Polskie „w”, „na” lub „przy” nie zawsze daje ten sam angielski odpowiednik. Zacznij od obrazu sytuacji, a potem zapamiętaj krótkie połączenie.
in + pojemnik / obszar
Coś jest w środku albo na obszarze miasta lub państwa.
The keys are in my bag.
Klucze są w mojej torbie.
Mila lives in Portugal.
Mila mieszka w Portugalii.
I found the word in a dictionary.
Znalazłem słowo w słowniku — w jego treści.
on + powierzchnia
Powierzchnia może być pozioma, pionowa lub nad nami.
The poster is on the wall.
Plakat jest na ścianie.
There’s a fly on the ceiling.
Na suficie jest mucha.
The answer is on page twelve.
Odpowiedź jest na stronie dwunastej.
at + punkt / utrwalone wyrażenie
Wskazujemy miejsce jako punkt, a nie opisujemy jego wnętrza.
Wait at the door, beside the bell.
Poczekaj przy drzwiach, obok dzwonka.
We’re sitting at the table, on chairs.
Siedzimy przy stole, na krzesłach.
She’s at home. He’s at work.
Ona jest w domu. On jest w pracy.
under — pod; above — powyżej; behind — za; in front of — przed; between A and B — między A i B; next to / beside — obok; opposite — naprzeciwko.
The cafe is opposite our house, across the road. — Kawiarnia jest naprzeciwko naszego domu, po drugiej stronie ulicy.
in a car, ale on a bus / train / plane; on TV, in a newspaper; at the top / bottom of the page.
To typowe połączenia, nie uniwersalny test wielkości pojazdu. W naturalnym opisie wnętrza pojazdu można też spotkać in.
Kiedy?
at + dokładna pora
Godziny oraz wybrane gotowe wyrażenia.
The lesson starts at 8:30.
Lekcja zaczyna się o 8:30.
We arrived at noon / at midnight.
Przyjechaliśmy w południe / o północy.
She’s busy at the moment.
Ona jest zajęta w tej chwili.
on + dzień / data
Także część dnia, jeżeli jest związana z konkretnym dniem.
We meet on Fridays.
Spotykamy się w piątki.
The exam is on 14 June.
Egzamin jest 14 czerwca.
I’ll call on Monday morning.
Zadzwonię w poniedziałek rano.
in + okres / ogólna część dnia
Miesiące, lata, dekady, pory roku oraz morning/afternoon/evening.
She was born in October / in 2020.
Urodziła się w październiku / w 2020 roku.
It’s cold in winter.
Zimą jest zimno.
I read in the evening.
Czytam wieczorami.
next / last / this / every + określenie czasu
Te wyrażenia określają czas bez dodatkowego in/on/at. Today, tomorrow i yesterday też stoją samodzielnie.
We’re leaving next Monday.
Wyjeżdżamy w przyszły poniedziałek.
I saw him last night.
Widziałem go wczoraj wieczorem / w nocy.
She runs every morning.
Ona biega każdego ranka.
At night to typowe ogólne wyrażenie. On Christmas Day dotyczy konkretnego dnia, a at Christmas okresu świątecznego. Brytyjskie at the weekend i amerykańskie on the weekend są poprawnymi wariantami — nie przeciwstawiamy ich jako poprawnej i błędnej odpowiedzi.
Dokąd i którędy?
from + początek + to + cel
Cel nie jest tym samym co miejsce, w którym już jesteśmy.
We walked from the hotel to the station.
Poszliśmy z hotelu na dworzec.
She’s going to work. She’s at work now.
Idzie do pracy. Teraz jest w pracy.
They travelled to France. They live in France.
Pojechali do Francji. Mieszkają we Francji.
into ↔ out of
Into wyraźnie pokazuje przekroczenie granicy do wnętrza. Out of pokazuje przeciwny kierunek.
The ball rolled into the box.
Piłka wtoczyła się do pudełka.
She took the keys out of her bag.
Wyjęła klucze z torby.
The ball is in the box now.
Piłka jest teraz w pudełku — opisujemy położenie, nie kierunek.
across obszar · through wnętrze / otwór
Oba można przetłumaczyć jako „przez”, ale tworzą inny obraz drogi.
Swim across the pool, from side to side.
Przepłyń w poprzek basenu, z jednej strony na drugą.
The road goes through a tunnel.
Droga prowadzi przez wnętrze tunelu.
Light comes through the window.
Światło przechodzi przez okno.
Stałe połączenia
przymiotnik + jego przyimek
Zapamiętuj wspólnie oba elementy.
She’s interested in science.
Interesuje się nauką.
He’s good at drawing.
On dobrze rysuje.
I’m afraid of spiders.
Boję się pająków.
The bottle is full of water.
Butelka jest pełna wody.
czasownik + jego przyimek
Polskie „na” lub „od” nie wyznacza jednego angielskiego słowa.
Listen to the teacher.
Słuchaj nauczyciela.
Wait for me.
Poczekaj na mnie.
It depends on the weather.
To zależy od pogody.
This bag belongs to Ruby.
Ta torba należy do Ruby.
look + różne przyimki
Sprawdź, co osoba naprawdę robi.
Look at this photo.
Popatrz na to zdjęcie.
I’m looking for my keys. I can’t find them.
Szukam kluczy. Nie mogę ich znaleźć.
I look after her dog when she’s away.
Opiekuję się jej psem, gdy jej nie ma.
Inne przydatne połączenia: married to, fed up with, proud of, similar to, responsible for, pay for, agree with somebody. Porównaj: be kind to somebody — być miłym dla kogoś; It was kind of you to help. — To miłe z twojej strony, że pomogłeś.
Czas i sposób
for + długość · since + początek
Rozróżnij czas trwania od daty lub wydarzenia rozpoczynającego okres.
I’ve lived here for three years.
Mieszkam tu od trzech lat — podaję długość.
I’ve lived here since 2020.
Mieszkam tu od 2020 roku — podaję początek.
I waited for twenty minutes.
Czekałem przez dwadzieścia minut. For nie jest przypisane tylko do Present Perfect.
by — najpóźniej · until — trwa do
By podaje termin wykonania. Until wskazuje koniec trwającej czynności lub stanu.
Send it by Friday at the latest.
Wyślij najpóźniej do piątku. Możesz wcześniej.
I’ll stay here until Friday.
Zostanę tutaj do piątku. Pobyt będzie trwał do tego dnia.
The shop is open until six.
Sklep jest otwarty do szóstej. Till jest również poprawne.
with narzędzie · by sposób
Spójrz na całe wyrażenie, także obecność a/the.
I wrote it with a pencil.
Napisałem to ołówkiem — narzędzie.
I travel by train, but I go there on foot.
Podróżuję pociągiem, ale tam chodzę pieszo.
He left without saying goodbye.
Wyszedł bez pożegnania — nie pożegnał się.
Jak sprawdzać odpowiedź?
in July, ale on Monday i at seven. Po polsku wszystkie te informacje mogą mieć podobną formę.
in the morning, on Friday morning, this morning. Przeczytaj całe określenie.
go to work → be at work; go to Paris → live in Paris; go home → be at home.
across the river — w poprzek; through the tunnel — przez wnętrze; for two hours — przez dwie godziny.
Układ i poziom opierają się na Essential Grammar in Use (wyd. 3, działy 103–113), Essential Grammar in Use Supplementary Exercises (wyd. 2, ćwiczenia 175–183), English Grammar in Use (wyd. 4, działy 121–136) oraz Perfect English Grammar. Zdania w naszych zadaniach są autorskie.
Praktyka
Dodatkowa praktyka
Poćwicz ten temat także z Perfect English Grammar. Wybierz ćwiczenie online lub arkusz PDF.
Materiały są w języku angielskim. Linki otwierają stronę Perfect English Grammar w nowej karcie.
Propozycja kolejności