Zapisz się
Okresy warunkowe
If znaczy „jeśli” albo „gdyby”. Łączymy warunek z tym, co z niego wynika. Zobacz na historii Mai, jak mówić o zwykłych zasadach, możliwej przyszłości i sytuacjach, które tylko sobie wyobrażamy.
Historia Mai
Maja obserwuje doświadczenie. Nauczycielka mówi o zasadzie: podgrzewamy lód, a on się topi. Nie chodzi o jedną przyszłą próbę, tylko o to, co dzieje się ogólnie.
If you heat ice, it melts.
Jeśli podgrzewasz lód, on się topi.
Maja jutro wychodzi z klasą. Nie wie jeszcze, czy będzie padać. Deszcz jest możliwy; jeśli się pojawi, Maja weźmie parasol.
If it rains tomorrow, Maja will take an umbrella.
Jeśli jutro będzie padać, Maja weźmie parasol.
Maja chciałaby więcej podróżować, ale teraz ma mało czasu. Wyobraża sobie, co robiłaby, gdyby miała go więcej.
If Maja had more time, she would travel more.
Gdyby Maja miała więcej czasu, więcej by podróżowała.
Maja wyszła za późno i nie zdążyła na autobus. Wyobraża sobie inną wersję tego poranka: wcześniejsze wyjście i złapany autobus.
If she had left earlier, she would have caught the bus.
Gdyby wyszła wcześniej, zdążyłaby na autobus.
Maja wcześniej nie ćwiczyła prezentacji. Teraz nie czuje się pewnie. Wyobraża sobie, jak wcześniejsze ćwiczenia zmieniłyby jej samopoczucie dzisiaj.
If she had practised earlier, she would feel confident now.
Gdyby wcześniej ćwiczyła, czułaby się teraz pewnie.
Maja jest nieśmiała — była taka również na wczorajszej lekcji. Nie zadała wtedy pytania. Wyobraża sobie, co zrobiłaby wczoraj, gdyby ogólnie była pewniejsza siebie.
If she were more confident, she would have asked a question yesterday.
Gdyby była pewniejsza siebie, zadałaby wczoraj pytanie.
Warunek i skutek
W części z if podajemy warunek. W drugiej części mówimy, co się wtedy dzieje lub co by się stało. W każdej części jest własna osoba i czasownik.
If it rains, I’ll stay at home.
Warunek: if it rains. Skutek: I’ll stay at home.
Gdy zaczynamy od części z if, oddzielamy części przecinkiem.
I’ll stay at home if it rains.
Sens i formy czasowników pozostają takie same.
Gdy część z if jest druga, zwykle nie stawiamy przed nią przecinka w angielskim.
Zero Conditional
Opisujemy zasadę, powtarzający się skutek lub własny zwyczaj. Nie mówimy o jednym wyjściu jutro. Maja zwykle zostaje w domu, gdy pada.
If + osoba + czasownik / -s dla he, she, it
osoba + czasownik / -s dla he, she, it
If it rains, Maja stays at home.
Jeśli pada, Maja zostaje w domu.
Rains i stays mają -s: w obu częściach jest he/she/it — it oraz Maja (she).
If you heat ice, it melts.
Jeśli podgrzewasz lód, on się topi.
If Maja doesn’t sleep enough, she feels tired.
Jeśli Maja za mało śpi, czuje się zmęczona.
Po doesn’t: sleep, bez -s. W skutku: she feels.
What do you do if it rains?
Co robisz, jeśli pada?
Pytanie tworzymy w części o skutku: do + you + do.
First Conditional
Maja sprawdza pogodę na jutro. Deszcz jest możliwy. Mówi, co zrobi, jeśli będzie padać.
If + osoba + czasownik / -s dla he, she, it
osoba + will + czasownik bez końcówki
If it rains tomorrow, Maja will take an umbrella.
Jeśli jutro będzie padać, Maja weźmie parasol.
Po if: it rains, choć po polsku mówimy „będzie padać”. W skutku: will take, bez -s. Ten podstawowy wzór nie używa will w części z if.
If Maja finishes early tonight, she’ll call Leo.
Jeśli Maja dziś wieczorem skończy wcześniej, zadzwoni do Leo.
If she doesn’t feel well tomorrow, she won’t go to school.
Jeśli jutro nie będzie się dobrze czuła, nie pójdzie do szkoły.
Doesn’t feel przeczy warunkowi. Won’t go przeczy skutkowi.
What will you do if it rains tomorrow?
Co zrobisz, jeśli jutro będzie padać?
Will + you + do tworzy pytanie. It rains zostaje po if.
Second Conditional
Maja teraz ma mało czasu. Wyobraża sobie, co robiłaby, gdyby miała go więcej. Second służy też do hipotetycznych pytań i mało prawdopodobnych przyszłych sytuacji — nie tylko do niemożliwych marzeń.
If + osoba + II forma / -ed
osoba + would + czasownik bez końcówki
If Maja had more time, she’d travel more.
Gdyby Maja miała więcej czasu, więcej by podróżowała.
Had to tutaj Past Simple czasownika have: „miała”. Nie ma po nim III formy, więc to nie Past Perfect. Forma przeszła opisuje wyobrażenie o teraz, a nie dawną podróż.
If I knew the answer, I’d tell you.
Gdybym znał odpowiedź, powiedziałbym ci.
Nie znam jej teraz. Know → knew, a w skutku would tell.
If Maja weren’t so busy, she wouldn’t stay at home tonight.
Gdyby Maja nie była tak zajęta, nie zostałaby dziś wieczorem w domu.
What would you do if you found a wallet?
Co byś zrobił, gdybyś znalazł portfel?
Wyobrażamy sobie sytuację. To nie pytanie o portfel znaleziony wczoraj.
Third Conditional
Maja wyszła za późno i nie zdążyła na autobus. Teraz nie może zmienić poranka. Mówi, co stałoby się przy wcześniejszym wyjściu. Third może wyrażać żal, ale też ulgę albo zwykłe rozważanie o przeszłości.
If + osoba + Past Perfect
Past Perfect budujemy: had + III forma, np. had left.
osoba + would have + III forma
If Maja had left earlier, she would have caught the bus.
Gdyby Maja wyszła wcześniej, zdążyłaby na autobus.
Had left zmienia w wyobraźni wcześniejsze wyjście. Would have caught zmienia jego przeszły skutek. Left i caught to III formy leave i catch.
If we had booked earlier, we’d have paid less.
Gdybyśmy zarezerwowali wcześniej, zapłacilibyśmy mniej.
If Maja hadn’t left her phone at home, she wouldn’t have missed Leo’s call.
Gdyby Maja nie zostawiła telefonu w domu, nie przegapiłaby telefonu od Leo.
W tej sytuacji zostawiła telefon i przegapiła połączenie. Wyobrażamy sobie, że stało się inaczej.
Would you have gone if Leo had invited you?
Czy poszedłbyś, gdyby Leo cię zaprosił?
Pytamy o możliwy skutek w przeszłości: would + you + have gone.
Mixed Conditionals — zakres dodatkowy
Nie dobieraj dwóch części automatycznie. Najpierw sprawdź: kiedy jest warunek, a kiedy skutek? W naszych ćwiczeniach te dwa zakresy możesz włączyć osobno.
Maja nie ćwiczyła prezentacji wcześniej. Teraz nie czuje się pewnie.
If + osoba + had + III forma
osoba + would + czasownik bez końcówki
If she had practised earlier, she’d feel confident now.
Gdyby wcześniej ćwiczyła, czułaby się teraz pewnie.
Had practised dotyczy wcześniejszych ćwiczeń. Would feel opisuje jej samopoczucie teraz, nie wczoraj.
Maja ogólnie jest nieśmiała. Była taka również wczoraj, kiedy nie zadała pytania.
If + osoba + forma Past Simple
osoba + would have + III forma
If she were more confident, she’d have asked a question yesterday.
Gdyby była pewniejsza siebie, zadałaby wczoraj pytanie.
Were opisuje wyobrażoną ogólną cechę. Would have asked dotyczy pytania na wczorajszej lekcji. Dzisiejsza zmiana nie zmienia przeszłości — wyobrażamy sobie inną cechę również wtedy.
Pytania, przeczenia i skróty
Przeczenie może być w warunku, w skutku lub w obu częściach. Nie zmienia to samo w sobie typu conditional.
If she doesn’t hurry, she’ll miss the bus.
Jeśli się nie pospieszy, spóźni się na autobus. Przeczymy warunkowi.
If she hurries, she won’t miss the bus.
Jeśli się pospieszy, nie spóźni się na autobus. Przeczymy skutkowi.
Present Simple: don’t / doesn’t + czasownik; be: isn’t / aren’t. Past Simple: didn’t + czasownik; be: wasn’t / weren’t. Past Perfect: hadn’t + III forma. Skutek: won’t + czasownik, wouldn’t + czasownik lub wouldn’t have + III forma.
Do/does, will lub would stawiamy przed osobą w części, która jest pytaniem. Nie odwracamy szyku w części z if.
Will Leo come if Maja invites him?
Nie: „if does Maja invite him”.
What would Leo do if Maja called?
Would Leo have come if Maja had invited him?
A: Will Leo come if Maja invites him?
B: Yes, he will. / No, he won’t.
Krótka odpowiedź korzysta z czasownika pomocniczego pytania: Yes, I do. / Yes, I would. / No, I wouldn’t. W pytaniu z would have: Yes, I would have. / No, I wouldn’t have.
I’ll help = I will help
I’d help = I would help
If I’d known = If I had known
I’d have helped = I would have helped
’d może oznaczać had albo would. W tych przykładach dalsza forma pokazuje różnicę: ’d known = had known, a ’d help = would help. W ’d have helped have jest formą podstawową po would. Gdy formy czasownika wyglądają tak samo, np. cut, potrzebujemy też kontekstu.
Won’t = will not, wouldn’t = would not, hadn’t = had not. W ćwiczeniach używamy naturalnych skrótów; pełne poprawne formy też są akceptowane.
If Maja finishes early, she can join us.
Jeśli skończy wcześniej, może do nas dołączyć.
If Maja had more time, she could join us.
Gdyby miała więcej czasu, mogłaby do nas dołączyć.
If Maja had finished early, she might have joined us.
Gdyby skończyła wcześniej, być może by do nas dołączyła.
Can/could pokazują możliwość lub zdolność; may/might — niepewną możliwość. Możemy też dać polecenie: If you see Maja, call me. Podstawowe wzory pomagają rozpocząć naukę, ale nie obejmują wszystkich naturalnych zdań.
Zakres dodatkowy
Unless Maja hurries, she’ll miss the bus.
Jeśli Maja się nie pospieszy, spóźni się na autobus.
To samo tutaj: If Maja doesn’t hurry, she’ll miss the bus. Unless już zawiera „nie”; nie dodajemy następnego przeczenia, jeśli chcemy zachować ten sens.
You can join us as long as you finish your homework.
Możesz do nas dołączyć, pod warunkiem że skończysz pracę domową. Provided that jest bardziej formalne.
Maja will take an umbrella in case it rains.
Maja weźmie parasol na wypadek deszczu. Weźmie go wcześniej jako zabezpieczenie — nie czeka, aż zacznie padać. In case nie ma tu tego samego sensu co if.
Even if it rains tomorrow, we’ll go out.
Nawet jeśli jutro będzie padać, wyjdziemy. Deszcz nie zmieni decyzji.
If Leo comes, we’ll start. — Jeśli Leo przyjdzie, zaczniemy; jego przyjście jest warunkiem.
When Leo comes, we’ll start. — Kiedy Leo przyjdzie, zaczniemy; mówiący spodziewa się, że przyjdzie. W obu zdaniach: comes, nie will come.
What if we missed the bus? — A gdybyśmy nie zdążyli na autobus?
Supposing you had a free day, what would you do? — Załóżmy, że masz wolny dzień: co byś zrobił? Oba zwroty pomagają rozważyć sytuację.
Typowe błędy
Te poprawki dotyczą podstawowych wzorów pokazanych wyżej.
If it will rain tomorrow, I’ll stay at home.
PoprawnieIf it rains tomorrow, I’ll stay at home.
First: po if Present Simple, mimo przyszłego znaczenia.
If I would know the answer, I’d tell you.
PoprawnieIf I knew the answer, I’d tell you.
Second: Past Simple w warunku, would w skutku.
If Maja had time, she would travels.
PoprawnieIf Maja had time, she would travel.
Po would forma podstawowa, bez -s, nawet przy she.
If Maja would have left earlier, she’d have caught the bus.
PoprawnieIf Maja had left earlier, she’d have caught the bus.
Third: Past Perfect w warunku (had + III forma).
If Maja had left earlier, she would caught the bus.
PoprawnieIf Maja had left earlier, she would have caught the bus.
Przeszły skutek wymaga całego would have + III forma.
What will you do if does it rain?
PoprawnieWhat will you do if it rains?
Pytanie jest w części o skutku. Po if osoba stoi przed czasownikiem.
Praktyka
Dodatkowa praktyka
Poćwicz ten temat także z Perfect English Grammar. Wybierz ćwiczenie online lub arkusz PDF.
Materiały są w języku angielskim. Linki otwierają stronę Perfect English Grammar w nowej karcie.
Propozycja kolejności