Zapisz się
Mowa zależna
Tom: “I am tired.” — Tom: „Jestem zmęczony”.
Tom said he was tired. — Tom powiedział, że był zmęczony. Mówimy, co powiedziała inna osoba. Zmieniamy osobę i często cofamy czas.
Historia Mai
Maja słucha nauczycielki na lekcji. Później opowiada Jenny, co usłyszała. Rozróżnia dokładny cytat i relację oraz sprawdza, kto mówił i do kogo.
Nauczycielka mówi, że jest gotowa. W cytacie I oznacza nauczycielkę, bo mówi ona o sobie.
The teacher: “I am ready.”
Nauczycielka: „Jestem gotowa”.
To dokładne słowa nauczycielki. W relacji Maja musi zachować ich sens i dopasować osobę.
Maja przekazuje koleżance informację od nauczycielki. Zwykła relacja po told może cofnąć am do was.
Maja: “The teacher told me she was ready.”
Maja: „Nauczycielka powiedziała mi, że była gotowa”.
Me oznacza tutaj Maję. She oznacza nauczycielkę: I z jej cytatu staje się she. Told me jest już podane; that można dodać przed she.
W poniedziałek nauczycielka obiecuje Mai pomoc w klasie na jutro, czyli wtorek. W środę Maja opowiada o tej obietnicy w domu.
The teacher: “I will help you here tomorrow.”
Maja: “She told me she would help me there on Tuesday.”
Nauczycielka: „Pomogę ci tutaj jutro”. Maja: „Powiedziała mi, że pomoże mi tam we wtorek”.
I → she, you → me, will → would. Here oznacza klasę, więc w domu Maja mówi there. Tomorrow z poniedziałku oznacza wtorek; można też powiedzieć the next day. To nie są automatyczne zamiany przy każdej relacji.
Nauczycielka pyta Maję o gotowość, a potem mówi jej, żeby otworzyła książkę. Maja przekazuje oba komunikaty Jenny.
A: The teacher — “Are you ready?”
B: Maja — “She asked me if I was ready.”
A: The teacher — “Open your book.”
B: Maja — “She told me to open my book.”
Zapytała mnie, czy byłam gotowa. Powiedziała mi, żebym otworzyła swoją książkę.
W pytaniu po if używamy I was, nie was I. Polecenie ma told me to open. Your book z ust nauczycielki odnosi się do książki Mai, dlatego my book.
Przykład
A: Tom — “I am tired.”
B: Tom said he was tired.
I odnosi się do Toma, więc he. W zwykłym cofnięciu czasu am → was.
A: Jenny — “I can swim.”
B: Jenny said she could swim.
I odnosi się do Jenny, więc she. Can → could; swim pozostaje podstawowe.
W naszych ćwiczeniach A pokazuje cytat, a B jest rozpoczętą relacją. Uzupełniasz brakujący fragment B. Przy relacji po said/told/asked ćwiczymy zwykłe cofanie czasu; po says zachowujemy czas.
Konstrukcja
said (that) + osoba + czasownik
A: Tom — “I am tired.”
B: Tom said (that) he was tired.
That oznacza „że” i można je tutaj pominąć. Po said nie stawiamy me bez to.
asked me + if / whether + osoba + czasownik
A: Tom — “Are you tired?”
B: Tom asked me if I was tired.
If/whether znaczy „czy”. You w pytaniu do mnie → I w mojej relacji. Potem I was, nie was I.
asked me + where / what / when… + osoba + czasownik
A: Jenny — “Where do you live?”
B: Jenny asked me where I lived.
Zostaje where. Usuwamy pytające do. Osoba przed czasownikiem: I lived, nie did I live.
told / asked + odbiorca, np. me + to / not to + czasownik
A: Dad — “Close the door.”
B: Dad told me to close the door.
A: Dad — “Do not close the door.”
B: Dad told me not to close the door.
Po to zostaje podstawowe close. Nie tworzymy tu czasu przeszłego closed. Not to zachowuje zakaz.
Zmiany
| Cytat | Zwykłe cofnięcie | Krótka relacja |
|---|---|---|
| am / is | was | Tom said he was tired. |
| are | were | The children said they were ready. |
| have / has | had | Dad said he had a bike. |
| can / cannot | could / could not | Jenny said she could not come. |
| will / will not | would / would not | Tom said he would not leave. |
| like / do not like | liked / did not like | Mum said she liked tea. |
| am reading / are playing | was reading / were playing | Tom said he was reading a book. |
| have lost | had lost | Jenny said she had lost her pen. |
Did not eat, nie did not ate: po did not wracamy do podstawowego eat. Could swim / would help — bez to i bez końcówki -s.
Has lost → had lost. Zmienia się have/has na had. III forma lost pozostaje taka sama. Na tym poziomie wystarczy rozpoznać tę krótką zmianę.
Say / tell
Tom said he was tired.
Tom said to me that he was tired.
Możemy pominąć odbiorcę. Jeśli go podajemy po said, potrzebujemy to me. Nie said me.
Tom told me he was tired.
Told w tej konstrukcji wymaga odbiorcy: me, you, her, us… Bez to. Nie told to me.
That jest opcjonalne w obu twierdzeniach. Początek relacji jest już podany: said, told me albo asked me. W nowych zadaniach nie odmieniasz say/tell. W jednej luce wpisujesz całą dalszą relację: osobę, pełną formę czasu i resztę wypowiedzi.
Osoba
Tom: I → he.
Jenny: I → she.
Dzieci: we → they.
Jenny said her brother had a dog.
My brother z ust Jenny → her brother.
A: Tom — “Can you swim?”
B: Tom asked me if I could swim.
You odnosi się do mnie: I.
Ben asked me to help him.
Me z ust Bena → him.
Nie zmieniamy każdego I na he automatycznie. Jeśli przekazujesz własne słowa, możesz zachować I. W naszych zadaniach nazwany rozmówca jest A, a B przekazuje jego słowa.
Teraźniejszość
A: Tom — “I am tired.”
B: Tom says he is tired.
Says jest w teraźniejszości, więc nie cofamy do was. I → he; dla he potrzebujemy is.
Tom said he was tired.
To zwykłe cofnięcie przy relacji w przeszłości.
Pytania
Jenny asked me if I liked milk.
Jenny asked me whether I liked milk.
Obie formy są przyjmowane. Po if/whether stoi osoba I, potem liked.
Mum asked me when I got up.
Jenny asked me where my bag was.
Nie dodajemy if, gdy zostawiamy słowo pytające. Nie zachowujemy did I get up ani was my bag.
Przekazane pytanie jest częścią zwykłej relacji, dlatego kończymy ją kropką. Nie zostawiamy znaków zapytania ani cudzysłowu jako końca zwykłego zdania z asked me.
Polecenia i prośby
The teacher told me to open my book.
To open — podstawowe open. Your book w poleceniu do mnie → my book.
A: Jenny — “Please call me.”
B: Jenny asked me to call her.
Please sygnalizuje prośbę. Asked me to call, a me z ust Jenny → her.
Dad told me not to close the door.
Not to zachowuje Do not z polecenia. Nie pomijamy not.
Najpierw uczymy się zwykłego not to. Wariant to not też może być gramatyczny i jest akceptowany we wpisywaniu — nie używamy go jako „błędnej” opcji.
Czas i miejsce
Dlatego podstawowe zadania nie każą zgadywać zmiany miejsca ani daty z ukrytego polskiego kontekstu. Cytat i rozpoczęta relacja podają potrzebną osobę i konstrukcję.
W zakresie „Czas i miejsce” polecenie wskazuje zmianę perspektywy: odwołaj się do chwili lub miejsca pierwotnej wypowiedzi. Czasownik said/told i jego forma są już podane. Uzupełnij tylko określenie z cytatu.
| W cytacie | W późniejszej relacji |
|---|---|
| today | that day |
| tonight | that night |
| yesterday | the day before / the previous day |
| tomorrow | the next day / the following day |
| now | then / at that time |
| here | there |
| last week | the week before / the previous week |
| next week | the next week / the following week |
| this week | that week |
| last year | the year before / the previous year |
| next year | the next year / the following year |
| two days ago | two days before / two days earlier |
Tomorrow: przyjmujemy zarówno the next day, jak i the following day. Jeśli nadal mówisz tego samego dnia i w tym samym miejscu, odpowiednie today/here mogą pozostać. W naszym osobnym zakresie polecenie każe zmienić perspektywę: today → that day, here → there. Nie dopisujemy sztucznego „rok później” do każdego przykładu.
Ćwicz czas i miejsceTypowe błędy
She said that…
Nie: she said me that…
She told me that…
Nie: she told to me that…
He asked me if I was tired.
Nie: if was I tired.
She asked me where I lived.
Nie: where did I live.
He told me not to go.
Nie pomijamy not ani to.
Po to jest go, nie goes.
Praktyka
Dodatkowa praktyka
Poćwicz ten temat także z Perfect English Grammar. Wybierz ćwiczenie online lub arkusz PDF.
Materiały są w języku angielskim. Linki otwierają stronę Perfect English Grammar w nowej karcie.
Propozycja kolejności