Rzeczowniki

Rzeczowniki policzalne i niepoliczalne

Maja porządkuje rzeczy na dwie grupy: takie, które można policzyć jako pojedyncze elementy, oraz takie, które zwykle mierzymy porcją, opakowaniem albo ilością. Od tego zależy a/an, liczba mnoga, many, much, a few i a little.

Historia Mai

Maja sprawdza, co da się policzyć, a co trzeba odmierzyć

Rysunkowa Maja sortuje jabłka, zeszyty i książki na szkolnym biurku
Countable

Jedna rzecz albo kilka rzeczy

Maja może policzyć zeszyty, jabłka i książki. Opisując jedną nową rzecz, używa np. a/an, a przy kilku dodaje liczbę mnogą.

a notebook

two notebooks

many apples

Rysunkowa Maja patrzy na wodę, ryż i materiały do pracy domowej
Uncountable

Nie liczymy sztuk, tylko ilość

Woda, ryż, praca domowa i informacja zwykle nie zachowują się jak pojedyncze przedmioty. Mówimy o ilości, nie o jednej sztuce.

some water

not much rice

a lot of homework

Rysunkowa Maja układa butelkę wody, kromki chleba i szkolne materiały
Miary

Liczymy porcje i opakowania

Jeśli Maja chce powiedzieć o jednej konkretnej porcji, dodaje miarę albo opakowanie. Wtedy liczy nie wodę, tylko butelkę wody.

a bottle of water

a slice of bread

a piece of advice

Rysunkowa Maja porównuje jabłka, wodę, ryż i szkolne przybory
Ilość

Many i a few dla sztuk, much i a little dla ilości

Przy rzeczach policzalnych Maja wybiera many albo a few. Przy niepoliczalnych wybiera much albo a little.

many pencils

not much water

a little rice

Zacznij od znaczenia

Jedna sztuka, kilka sztuk czy ilość?

Nie tłumacz samej polskiej nazwy. Sprawdź, jak używamy angielskiego rzeczownika w tym zdaniu. Możesz policzyć jabłka, ale po angielsku nie liczysz tak samo chleba, pieniędzy czy informacji.

Jedna rzecz

An apple — jedno jabłko

a / an + rzeczownik policzalny w liczbie pojedynczej

I put an apple in my bag.
Wkładam jabłko do torby.

Opisujemy jedną, nieokreśloną sztukę. Przy rzeczowniku może też stać np. my albo the: my apple, the apple.

Kilka rzeczy

Some apples — trochę jabłek

liczba / some + liczba mnoga

I put three apples in my bag.
Wkładam trzy jabłka do torby.

We need some apples.
Potrzebujemy trochę jabłek.

Możemy podać dokładną liczbę albo powiedzieć o nieokreślonej liczbie sztuk.

Ilość

Some water — trochę wody

some / a little + rzeczownik niepoliczalny

We need some water.
Potrzebujemy trochę wody.

Nie mówimy tu o „dwóch wodach”. Jeśli chcemy policzyć porcje, nazywamy jednostkę: two bottles of water.

Countable nouns

Policzalne: jedna rzecz albo kilka rzeczy

Możesz powiedzieć one apple, two apples, three apples. Rzeczownik ma liczbę pojedynczą i mnogą. Zwykle dodajemy -s lub -es, ale niektóre formy trzeba zapamiętać.

Jedna sztuka

A albo an

a bag / an egg

Hana has a bag.
Hana ma torbę.

Would you like an egg?
Czy chcesz jajko?

O a/an decyduje pierwszy dźwięk kolejnego słowa: a lemon, an orange, ale a big orange. Nie zostawiamy zwykłego pojedynczego rzeczownika bez określenia: I need a pen, nie „I need pen”.

Kilka sztuk

Forma liczby mnogiej

two + boxes / children

one box → two boxes

one child → two children

one person → five people

one knife → three knives

Po liczbie większej niż jeden używamy liczby mnogiej. A/an nie łączymy z liczbą mnogą.

Zgodność

Is czy are?

one thing + is
several things + are

The sandwich is ready.
Kanapka jest gotowa.

The sandwiches are ready.
Kanapki są gotowe.

Patrz na podmiot: jedną rzecz czy kilka. To od niego zależy forma czasownika.

applesbiscuitseggspancakespotatoessandwichessausagestomatoesvegetables

Uncountable nouns

Niepoliczalne: ilość bez liczenia sztuk

Water, rice, bread, money nazywają tutaj substancję, jedzenie albo ilość. W zwykłym znaczeniu nie dodajemy do nich a/an ani końcówki liczby mnogiej.

Bez a/an i -s

Some bread, some information

some + bread / information

We bought some bread.
Kupiliśmy trochę chleba.

I need some information.
Potrzebuję informacji.

Nie „a bread” i nie „informations”, jeśli chodzi o zwykły chleb lub informacje. Możesz powiedzieć a loaf of bread albo two pieces of information.

Czasownik

Łączymy z is, nie are

uncountable noun + is / was / has

The milk is cold.
Mleko jest zimne.

The news is good.
Wiadomości są dobre.

Your advice was helpful.
Twoja rada była pomocna.

Nawet jeśli polskie tłumaczenie ma liczbę mnogą, angielski rzeczownik może być niepoliczalny. News kończy się na -s, ale łączy się tutaj z is.

Jedzenie i materiały

water, milk, rice, bread, pasta, butter, cheese, flour, sugar, meat, ham, tuna, cereal, yoghurt

W zwykłym opisie jedzenia: some cheese, a little rice, some yoghurt. Jeśli liczymy konkretne porcje, możemy nazwać opakowanie.

Pułapki dla polskiego ucznia

advice — rady; information — informacje; furniture — meble; homework — praca domowa; luggage — bagaż; equipment — sprzęt; news — wiadomości.

Zapamiętuj angielskie połączenia: some advice, the furniture is, my homework is.

Opakowania i miary

Policz butelki, kromki albo kawałki

Niepoliczalny produkt nadal pozostaje niepoliczalny. Dodajesz przed nim nazwę czegoś, co możesz policzyć.

Budowa

Jednostka + of + zawartość

two bottles + of + water

one bottle of water → two bottles of water

one loaf of bread → two loaves of bread

one piece of advice → two pieces of advice

Końcówka liczby mnogiej trafia do jednostki: bottles, loaves, pieces. Nie do water, bread, advice.

Czasownik

Patrz na jednostkę

The water is cold.
Woda jest zimna.

The bottles of water are cold.
Butelki wody są zimne.

W drugim zdaniu podmiotem są butelki, więc używamy are. Samo water się nie zmienia.

Napoje

a bottle of water — butelka wody

a can of cola — puszka coli

a carton of juice — karton soku

a glass of milk — szklanka mleka

Jedzenie

a bar of chocolate — tabliczka czekolady

a slice of bread — kromka chleba

a bowl of rice — miska ryżu

a jar of jam — słoik dżemu

Treść i przedmioty

a piece of advice — jedna rada

a piece of information — jedna informacja

a piece of furniture — jeden mebel

a sheet of paper — kartka papieru

Policzalna zawartość też jest możliwa

a packet of biscuits — paczka herbatników

two packets of biscuits — dwie paczki herbatników

Biscuits jest już policzalną liczbą mnogą. Nazwa opakowania nie zmienia typu zawartości.

Znaczenie ma znaczenie

To samo słowo może należeć do obu grup

Nie ucz się zasady „ten wyraz zawsze jest niepoliczalny”. Najpierw ustal, co oznacza w danym zdaniu.

Chicken: zwierzę lub mięso

There are three chickens in the garden.
W ogrodzie są trzy kury.

We had some chicken with rice.
Zjedliśmy trochę kurczaka z ryżem.

Liczymy zwierzęta. Mięso opisujemy jako jedzenie lub ilość.

Cake: całe ciasto lub porcja

Rosa made a cake for her dad.
Rosa zrobiła ciasto dla taty.

Would you like some cake?
Czy chcesz trochę ciasta?

A cake to jedna całość. Some cake to pewna ilość ciasta.

Paper: materiał lub gazeta

I need some paper for my drawing.
Potrzebuję papieru do rysunku.

Grandad bought a paper to read on the train.
Dziadek kupił gazetę do czytania w pociągu.

Materiał jest niepoliczalny. A paper może oznaczać jedną gazetę.

Porcje w codziennej rozmowie

Two coffees, please.
Dwie kawy poproszę.

W kawiarni chodzi o dwie porcje napoju. To naturalne użycie; w zwykłym opisie substancji nadal mówimy np. I don't drink much coffee.

Much, many, a lot of

Pytasz o liczbę czy o ilość?

Policzalne w liczbie mnogiej

Many i how many

how many + eggs / books / people

How many eggs do we need?
Ile jajek potrzebujemy?

There aren't many eggs left.
Nie zostało dużo jajek.

Niepoliczalne

Much i how much

how much + milk / time / money

How much milk do we need?
Ile mleka potrzebujemy?

We haven't got much milk.
Nie mamy dużo mleka.

Obie grupy

A lot of — dużo

a lot of + books / water

We have a lot of books.
Mamy dużo książek.

She drinks a lot of water.
Ona pije dużo wody.

Przed rzeczownikiem potrzebne jest of. Bez rzeczownika możesz powiedzieć np. She drinks a lot.

Some i any

Nieokreślona liczba lub ilość

Oba słowa łączą się z policzalną liczbą mnogą i z niepoliczalnymi. Samo some nie mówi więc, do której grupy należy rzeczownik.

Twierdzenie

Zwykle some

We've got some apples.
Mamy trochę jabłek.

We've got some juice.
Mamy trochę soku.

Potwierdzamy, że coś jest. Nie podajemy dokładnej liczby ani ilości.

Brak i zwykłe pytanie

Zwykle any

We haven't got any juice.
Nie mamy soku.

Are there any apples?
Czy są jakieś jabłka?

W przeczeniu chodzi o brak jakiejkolwiek ilości. W zwykłym pytaniu sprawdzamy, czy coś w ogóle jest.

Propozycja i prośba

Zwykle some, mimo pytajnika

Would you like some soup?
Czy chcesz trochę zupy?

Can I have some bread, please?
Czy mogę prosić trochę chleba?

Nie stosuj mechanicznie zasady „każde pytanie = any”. Propozycje i prośby często mają some.

Mało i trochę

A few / a little oraz few / little

A few + sztuki, a little + ilość

I have a few coins.
Mam kilka monet.

I have a little money.
Mam trochę pieniędzy.

Mówimy, że coś mamy, choć niewiele. To zwykle pozytywny punkt widzenia. Nie oznacza automatycznie „wystarczy” — zależy to od sytuacji.

Few / little — bardzo mało, prawie nic

Very few people came.
Przyszło bardzo mało osób.

We have very little time.
Mamy bardzo mało czasu.

Podkreślamy małą ilość lub niedostatek. Few łączy się z policzalną liczbą mnogą, little z niepoliczalnymi. Po very nie dodajemy a.

Typowe błędy

Co sprawdzić przed odpowiedzią?

Błąd

two child

Poprawnie

two children — po two potrzebna jest liczba mnoga.

Błąd

an advice

Poprawnie

some advice / a piece of advice — advice jest tu niepoliczalne.

Błąd

The news are good.

Poprawnie

The news is good. — news łączymy z is.

Błąd

two bottles of waters

Poprawnie

two bottles of water — liczymy butelki, nie „wody”.

Błąd

How much eggs?

Poprawnie

How many eggs? — eggs jest policzalną liczbą mnogą.

Błąd

very a little time

Poprawnie

very little time — po very nie używamy a little.

Praktyka

Ćwiczenia do countable i uncountable nouns

Propozycja kolejności

Co dalej po countable i uncountable nouns?