Can, must, should

Czasowniki Modalne

Maja zauważa, że nie zawsze chodzi tylko o czynność. Czasem trzeba powiedzieć, czy ktoś potrafi coś zrobić, musi coś zrobić, powinien coś zrobić albo może coś się wydarzy. Do tego służą czasowniki modalne.

Historia Mai

Maja dodaje znaczenie do zwykłego czasownika

Rysunkowa Maja zgłasza się w klasie i prosi nauczycielkę o pozwolenie
Can / could

Umiejętność i prośba o pozwolenie

Maja potrafi powiedzieć coś po angielsku i może grzecznie zapytać o pozwolenie. W obu sytuacjach pomaga can, a w uprzejmiejszej wersji could.

Maja can explain the task.

Could I open the window?

Rysunkowa Maja pakuje zeszyt, a nauczycielka przypomina jej o pracy domowej
Must / have to

Obowiązek i zasada

Nauczycielka przypomina o zadaniu na jutro. Maja może użyć have to, gdy obowiązek wynika z planu lub zasad, albo must, gdy chce mocno podkreślić konieczność.

I have to finish my homework.

I must remember my notebook.

Rysunkowa Maja słucha życzliwej rady nauczycielki przed sprawdzianem
Should

Rada, nie rozkaz

Przed sprawdzianem nauczycielka nie wydaje rozkazu. Daje Mai dobrą radę, dlatego naturalne jest should.

You should revise the examples.

You shouldn't study all night.

Rysunkowa Maja patrzy przez okno na pochmurną pogodę przed wycieczką szkolną
May / might

Możliwość i niepewność

Pogoda jest niepewna, więc Maja nie mówi, że coś na pewno się stanie. Używa may albo might, żeby pokazać możliwość.

The trip may start later.

It might rain in the afternoon.

Sens konstrukcji

Modalny zmienia znaczenie czasownika

Sam czasownik

Zdanie mówi tylko, jaka czynność się dzieje, bez informacji o możliwości, obowiązku czy radzie.

Maja studies after school.

Ben opens the window.

Czasownik z modalnym

Modalny dodaje znaczenie: Maja powinna się uczyć, Ben może otworzyć okno, ktoś musi pamiętać o zasadzie.

Maja should study after school.

Ben can open the window.

Ściągawka

Który modalny wybrać?

Can

Umiejętność, możliwość albo mniej formalna prośba o pozwolenie.

I can swim.

Could

Umiejętność w przeszłości albo uprzejma prośba.

Could you help me?

Must

Silny obowiązek, zakaz z mustn't albo mocny wniosek.

You must be careful.

Have to

Obowiązek wynikający z zasad, planu lub sytuacji.

I have to wear a uniform.

Should

Rada, sugestia albo oczekiwanie, że coś jest dobrym pomysłem.

You should drink water.

May

Możliwość albo formalne pozwolenie.

It may rain.

Might

Możliwość, zwykle bardziej niepewna niż may.

She might be late.

Mustn't / don't have to

To nie to samo: zakaz kontra brak obowiązku.

You mustn't run. You don't have to hurry.

Konstrukcja

Jak budujemy zdania z modalnymi?

Twierdzenie

Osoba + modalny + czasownik

Osoba + can / must / should + czasownik

She can speak English.

He must finish the task.

Pytanie

Modalny przed osobą

Can / should / must + osoba + czasownik?

Can Maja help us?

Should we start now?

Przeczenie

Not po modalnym

Osoba + modalny + not + czasownik

She can't come today.

You shouldn't wait too long.

Can i could

Umiejętność, możliwość i prośba

Can jako umiejętność

Mówimy, że ktoś potrafi coś zrobić teraz albo ogólnie.

Maja can read English stories.

Can jako możliwość

Coś jest możliwe w danej sytuacji.

We can meet after school.

Can jako pozwolenie

W codziennym języku pytamy o zgodę przez can.

Can I use your pencil?

Could jako uprzejma prośba

Could brzmi grzeczniej i spokojniej niż can.

Could you repeat that, please?

Must i have to

Obowiązek, zasada i zakaz

Must

Używamy, gdy mówiący mocno podkreśla konieczność, zasadę albo własną decyzję.

I must call my teacher today.

You must be quiet during the test.

Have to

Używamy, gdy obowiązek wynika z planu, zasad, pracy, szkoły albo sytuacji.

We have to wear sports shoes in the gym.

Maja has to finish her project.

Zakaz

Mustn't = nie wolno

Mustn't oznacza zakaz. Ktoś nie może czegoś zrobić, bo to jest zabronione albo niebezpieczne.

You mustn't run in the corridor.

Brak obowiązku

Don't have to = nie musisz

Don't have to oznacza, że nie ma obowiązku. Możesz, ale nie musisz.

You don't have to bring a dictionary.

Pytania

Do / does przy have to

Have to zachowuje się jak zwykły czasownik, więc w pytaniach i przeczeniach używa do albo does.

Does Maja have to stay longer?

Should

Rada i dobry pomysł

Should w radach

Should mówi, że coś jest rozsądne, zdrowe, pomocne albo warte zrobienia.

You should revise before the test.

Maja should ask for help.

Shouldn't jako ostrzeżenie

Shouldn't nie jest tak mocne jak zakaz. To rada, żeby czegoś nie robić.

You shouldn't leave everything for the last minute.

Ben shouldn't skip breakfast.

May i might

Możliwość, przypuszczenie i formalne pozwolenie

May jako możliwość

Coś może się wydarzyć, ale nie mamy pewności.

The class may visit the museum.

Might jako większa niepewność

Might często brzmi mniej pewnie niż may.

It might rain later.

May jako formalne pozwolenie

W bardzo uprzejmym lub szkolnym stylu may może oznaczać pozwolenie.

May I ask a question?

May not i might not

Oznaczają, że coś może się nie wydarzyć.

The teacher may not be in the classroom.

Uwaga

Typowe błędy

Błąd

She cans swim.

Poprawnie

She can swim.

Błąd

You should to study today.

Poprawnie

You should study today.

Błąd

He don't must go.

Poprawnie

He doesn't have to go. / He mustn't go.

Błąd

Does she can help?

Poprawnie

Can she help?

Praktyka

Ćwiczenia do czasowników modalnych

Propozycja kolejności

Co dalej po czasownikach modalnych?