Czasy teraźniejsze

Present Perfect Simple

Coś wydarzyło się wcześniej, a ważny jest skutek lub sytuacja teraz. Tom has lost his key. — Tom zgubił klucz i teraz nie może otworzyć drzwi. Potrzebujemy have/has + III formy.

Znaczenie

Przeszłość połączona z sytuacją teraz

Skutek teraz

Tom has lost his key.
Tom zgubił klucz — teraz go nie ma.

We have bought some food.
Kupiliśmy jedzenie — teraz je mamy.

Doświadczenie do teraz

I have seen this film before.
Widziałem już ten film.

Nie podajemy konkretnego zakończonego dnia tej wizyty czy czynności.

Stan trwający do teraz

I have known Tom for two years.
Znam Toma od dwóch lat i nadal go znam.

She has had her bike since Christmas.
Ona ma rower od Bożego Narodzenia i nadal go ma.

Konstrukcja

Jak budujemy Present Perfect Simple?

Twierdzenie

Osoba + have/has + III forma

osoba + have / has + III forma + reszta zdania

I/you/we/they → have. He/she/it → has.

I have finished my homework. — Skończyłem pracę domową.

Tom has finished his homework. — Tom skończył pracę domową.

Tom to he, więc has. Finished jest tą samą III formą dla wszystkich osób.

Pytanie tak/nie

Have/has przed osobą

have / has + osoba + III forma

Przenosimy have/has przed osobę. Nie dodajemy do/does ani did.

Have you finished your homework yet? — Czy już skończyłeś pracę domową?

Has Tom finished his homework yet? — Czy Tom już skończył pracę domową?

You wymaga have, a Tom has. III forma finished zostaje bez zmiany. Yet jest na końcu.

Przeczenie

Dodaj not po have/has

osoba + have / has + not + III forma

Have not = haven’t. Has not = hasn’t.

I have not finished yet. = I haven’t finished yet.

Tom has not finished yet. = Tom hasn’t finished yet.

Not zmienia twierdzenie na przeczenie. W zwykłych przeczeniach pełna forma i skrót są równie poprawne.

Pytanie szczegółowe

Słowo pytające jest pierwsze

What / Where / How long + have / has + osoba + III forma

Najpierw słowo pytające, potem have/has, osoba i III forma.

What have you done? — Co zrobiłeś?

How long have you known Tom? — Jak długo znasz Toma?

Know → knew → known. Po have potrzebujemy known, nie knew. Nie What you have done?

Dobór formy

Have czy has?

I / you / we / they → have

I have finished.
You have finished.
We have finished.
They have finished.

He / she / it → has

He has finished.
She has finished.
It has stopped raining.

Forma czasownika

Po have/has potrzebujemy III formy

W słowniku i tabeli czasowników szukamy III formy. Dla regularnych czasowników jest ona taka sama jak forma przeszła: finish → finished → finished. Dla nieregularnych czasem jest inna: write → wrote → written.

I formaII forma — Past SimpleIII forma — po have/has
finishfinishedfinished
cleancleanedcleaned
stopstoppedstopped
writewrotewritten
eatateeaten
seesawseen
dodiddone
gowentgone
bewas/werebeen
buyboughtbought
findfoundfound
makemademade
havehadhad
knowknewknown
readreadread

Wskazówki

Just, already i yet

Just — właśnie

I have just finished.
Właśnie skończyłem.

Have/has + just + III forma.

Already — już

She has already written a letter.
Ona już napisała list.

Have/has + already + III forma. Already może też stać na końcu zdania.

Yet — jeszcze / już

I haven’t finished yet.
Jeszcze nie skończyłem.

Have you finished yet?
Czy już skończyłeś?

Yet występuje zwykle na końcu pytania lub przeczenia.

Doświadczenie

Ever — kiedykolwiek. Never — nigdy.

Ever w pytaniu

Have you ever seen a dolphin?
Czy kiedykolwiek widziałeś delfina?

Ever stoi po osobie, przed III formą: Have + you + ever + seen.

Never bez dodatkowego not

I have never seen a dolphin.
Nigdy nie widziałem delfina.

Never samo wyraża przeczenie. Nie piszemy I haven’t never seen…

Trwanie

Jak długo? Od kiedy?

For + długość okresu

I have known Tom for two years.
Znam Toma od dwóch lat.

For two years, for twenty minutes, for a long time — jak długo.

Since + początek okresu

Jenny has been ill since Monday.
Jenny jest chora od poniedziałku.

Since Monday, since 2022, since 9 a.m. — od kiedy.

How long…?

How long have you known Tom?
Jak długo znasz Toma?

How long has she had her bike?
Jak długo ona ma swój rower?

Wizyta

Been czy gone?

Been — wizyta i powrót

Tom is back now. He has been to the park.
Tom już wrócił. Był w parku.

Gone — jeszcze nie wrócił

Jenny is not at home. She has gone to the shop.
Jenny nie ma w domu. Poszła do sklepu.

Może być już na miejscu albo jeszcze w drodze — ważne, że nie wróciła.

Skróty

I have = I’ve. She has = she’s.

Twierdzenia

I have → I’ve
You have → You’ve
We have → We’ve
They have → They’ve
He has → He’s
She has → She’s
It has → It’s

She has written. = She’s written.

Przeczenia — dwa poprawne skróty

I have not finished.
= I haven’t finished.
= I’ve not finished.

She has not written.
= She hasn’t written.
= She’s not written.

Odpowiedź

Yes, I have. No, I haven’t.

You w pytaniu → I w odpowiedzi

Have you finished yet?
Yes, I have.
No, I haven’t.

Ktoś pyta Ciebie. Odpowiadasz o sobie: I.

Tom / Jenny → he / she

Has Jenny finished yet?
Yes, she has.
No, she hasn’t.

Po Yes nie skracamy końcowego have/has

Yes, I have. Nie Yes, I’ve.
Yes, she has. Nie Yes, she’s.

Po No skróty są poprawne. Pełne No, I have not. też jest poprawne.

Uwaga

Czego nie pomijać?

Have albo has

Tom has finished. Nie Tom finished, jeśli polecenie wymaga Present Perfect.

III formy

She has written. Nie She has wrote ani She has write. Write → wrote → written.

Szyku pytania

Has Tom finished? Has stoi przed Tomem. Nie Does Tom finished?

Jednego przeczenia

I have never seen it. Never znaczy „nigdy”. Nie dodajemy dodatkowego not.

Praktyka

Ćwiczenia do Present Perfect Simple

Kolejność

Co dalej po Present Perfect Simple?